Hướng dẫn lập phiếu sản xuất, xuất nguyên liệu và nhập thành phẩm trên POS
Hướng dẫn lập, sửa và hoàn tất lệnh sản xuất POS, chọn công thức, lượng sản xuất và chi phí; đối chiếu nhập thành phẩm và xuất nguyên liệu.
Chức năng sản xuất dùng để làm gì?
Một phiếu sản xuất ghi lại một lần thực hiện công thức. Trên phiếu, bạn theo dõi kho xuất nguyên liệu, số lượng đầu ra, kho nhận thành phẩm và các chi phí phát sinh. Quy trình gồm chọn công thức → lưu nháp → kiểm tra → hoàn tất. Bước lưu nháp dùng để chuẩn bị chứng từ. POS ghi nhận biến động tồn kho theo cấu hình quản lý kho khi bạn hoàn tất phiếu.
Màn hình tạo thủ công hiện chỉ nhận công thức sản xuất theo mẻ đang hoạt động, với toàn bộ đầu ra là Thành phẩm hoặc Bán thành phẩm có quản lý tồn kho. Định lượng BOM, Dịch vụ và Hàng hóa không dùng để lập phiếu thủ công tại đây.
Trước khi lập phiếu, hãy chuẩn bị công thức, đơn vị quy đổi, kho đang hoạt động và đủ nguyên liệu theo chính sách kho. Tài khoản thao tác cần quyền Sản xuất – Chế biến. Nếu mục đích là theo dõi xuất/nhập thực tế, doanh nghiệp phải bật Quản lý tồn kho. Nếu tắt, POS có thể lưu phiếu sản xuất mà không tạo cặp chứng từ xuất và nhập kho theo quy trình này.
Giao diện danh sách sản xuất
Mở Sản xuất → Sản xuất – Chế biến. Từ danh sách, bạn có thể tìm phiếu đang chờ sản xuất, phiếu đã hoàn thành và mở hồ sơ liên quan.
Các bộ lọc
- Chi nhánh: Tất cả hoặc một chi nhánh. Khi lọc, POS đối chiếu kho nguyên liệu với các kho được gán cho chi nhánh. Bộ lọc không chỉ dựa vào người tạo phiếu.
- Từ ngày/Đến ngày: giới hạn theo ngày tạo phiếu, bao gồm ngày đầu và cuối.
- Mã: tìm theo mã sản xuất.
- Trạng thái: Tất cả, Chờ sản xuất, Đã hoàn thành. Trạng thái Chờ sản xuất cho biết phiếu chưa có thời điểm hoàn tất. Trạng thái này chưa xác nhận nguyên liệu đã xuất.
- Nguồn: Tất cả, Thủ công, F&B, Service, Bán hàng. Thủ công là phiếu không có mã tham chiếu. Các nhóm còn lại dùng để tìm phiếu có tham chiếu. Service nhận diện đầu ra Dịch vụ, F&B nhận diện đầu ra có loại in chế biến, còn Bán hàng gồm các phiếu có tham chiếu nằm ngoài hai điều kiện đó. Một phiếu có thể xuất hiện trong hơn một bộ lọc. Đừng cộng các kết quả như thể chúng là các nhóm doanh thu độc lập.
- Công thức: tìm tên công thức.
- Sản phẩm: tìm mã/tên đầu ra của công thức.
- Mã tham chiếu: tìm mã đơn/nghiệp vụ nguồn đã gắn với phiếu.
- Loại đối tượng: Tất cả, Hàng hóa, Dịch vụ, Thành phẩm, Bán thành phẩm. Hàng hóa và Dịch vụ dùng để tìm dữ liệu đã có. Hai lựa chọn này không cho phép tạo mới phiếu với những đầu ra đó.
- Nhập kho đầu ra: Tất cả, Có hoặc Không, theo việc phiếu có kho nhập đầu ra hay không. Nếu lọc Có, bạn vẫn cần mở chứng từ nhập để xem đã hoàn tất chưa.
Khi đổi lựa chọn hoặc ngày, POS tải lại danh sách. Với ô tìm theo chữ, hãy chờ trong giây lát sau khi gõ. Chuyển trang để xem thêm kết quả. Bấm Xem tại phiếu cần kiểm tra hoặc mở chức năng tạo mới để lập một lần sản xuất.
Bộ lọc F&B và Service giúp tra cứu dữ liệu nguồn nếu có. Việc thấy các lựa chọn này chưa xác nhận doanh nghiệp đã được triển khai luồng bán hàng tương ứng. Các bước dưới đây có thể thực hiện mà không cần mở những màn hình chưa có trong bản POS đang dùng.
Giao diện tạo phiếu sản xuất
Chọn công thức
Bấm Chọn công thức, nhập tên và bấm Tìm kiếm hoặc Enter. Cửa sổ chỉ hiển thị công thức theo mẻ còn hoạt động và có đầu ra phù hợp. Chuyển trang nếu cần. Khi bấm chọn một dòng, cửa sổ đóng lại và POS đưa chi tiết nguyên liệu, thành phẩm vào biểu mẫu.
Nếu không thấy công thức, hãy kiểm tra loại công thức, trạng thái hoạt động và loại sản phẩm đầu ra. Nếu đã chọn được nhưng lúc lưu POS báo đầu ra không quản lý tồn, hãy rà từng sản phẩm. Tất cả đầu ra trên phiếu thủ công phải có quản lý tồn.
Giải thích từng trường
- Công thức: xác định nguyên liệu, đơn vị, định mức và đầu ra. Phiếu không có ô để đổi từng định mức. Nếu cần dùng định mức khác, hãy chuẩn bị công thức phù hợp trước khi lập phiếu.
- Nơi sản xuất: chọn một nơi đang hoạt động trong danh mục. Nếu không cần phân biệt nơi gia công, bạn có thể để trống. Thông tin này dùng để theo dõi. Kho xuất và kho nhập vẫn cần chọn riêng.
- Số lượng thành phẩm: trong phép tính của POS, trường này là hệ số nhân số mẻ, phải lớn hơn 0. POS nhân số lượng của từng đầu vào và đầu ra trong công thức với hệ số này.
- Kho nguyên liệu: nơi xuất những nguyên liệu có quản lý tồn. POS ưu tiên kho mặc định của chi nhánh. Nếu chưa có kho mặc định, POS có thể chọn kho đầu danh sách. Hãy kiểm tra đó có đúng kho cần xuất không.
- Kho thành phẩm: nơi nhận đầu ra. Biểu mẫu có thể ẩn trường này với công thức không quản lý tồn. Phiếu thủ công hiện yêu cầu đầu ra có quản lý tồn, nên bạn phải chọn một kho hợp lệ. Kho nhận thành phẩm có thể khác kho xuất nguyên liệu.
- Ghi chú: mô tả lô/mẻ, mục đích hoặc thông tin bàn giao. Ghi chú không thay mã tham chiếu hay định mức.
POS lấy danh sách kho và nơi sản xuất từ dữ liệu đang hoạt động của doanh nghiệp. Khi lưu, POS tự tạo mã sản xuất và ghi ngày tạo. Biểu mẫu không có ô riêng để nhập ngày sản xuất trong quá khứ.
Hiểu đúng số lượng theo mẻ
Ví dụ, mỗi mẻ dùng 5 kg nguyên liệu để làm 20 hộp A và 10 hộp B. Nếu nhập Số lượng thành phẩm = 3 thì POS hiển thị 15 kg nguyên liệu, 60 hộp A và 30 hộp B. Đừng nhập 60 vào ô này khi muốn có 60 hộp A. POS sẽ hiểu bạn muốn nhân công thức lên 60 lần.
Khi bạn chọn công thức hoặc đổi kho nguyên liệu, POS lấy lại giá vốn tham khảo của kho đã chọn. Khi đổi số lượng, POS nhân lại lượng các dòng và cập nhật tổng tiền hiển thị. Giá xuất kho cuối cùng còn phụ thuộc cách tính giá vốn và dữ liệu kho lúc hoàn tất.
Tab Sản xuất
Phần Thành phẩm cho xem mã, tên, số lượng và đơn vị từng đầu ra. Phần Nguyên liệu hiển thị mã, tên, đơn vị, đơn giá vốn, số lượng và thành tiền. Trước khi lưu, hãy đối chiếu các số lượng trên biểu mẫu với kế hoạch thực tế.
Dòng tổng cộng các số lượng đang hiển thị, kể cả khi các dòng dùng đơn vị khác nhau. Nếu phiếu có cả kg, lít và cái, con số đó không thể dùng làm trọng lượng chung. Để kiểm tra tồn, hãy xem từng dòng cùng hệ số quy đổi của sản phẩm.
Tab Chi phí sản xuất
Bấm Tạo/Sửa chi phí để nhập các khoản chi của lần sản xuất. Biểu mẫu có các trường chi nhánh, ngày, loại chi, số tiền, lý do và ghi chú theo danh mục tài chính. Với mỗi khoản, hãy chọn đúng loại và nhập số tiền dương. Loại tham chiếu luôn là Sản xuất. Khi lưu, POS tự điền mã sản xuất mới vào mã tham chiếu nên bạn không cần tự nhập mã trước.
Khi bạn lưu trong cửa sổ chi phí, các khoản chi mới được đưa vào phiếu đang soạn. Bạn có thể mở lại để sửa hoặc bấm Xóa ở tab để bỏ các khoản đang chuẩn bị. Các khoản này chưa tự trở thành tiền đã chi.
Phần tổng hợp bên trái gồm:
- Giá vốn: tổng giá vốn nguyên liệu tham khảo theo lượng mẻ.
- Chi phí sản xuất (Chờ duyệt): tổng khoản đang đề nghị trong form.
- Tổng cộng: cộng hai khoản trên để dự trù chi phí của phiếu.
Khi lưu phiếu, POS tạo đề nghị chi trong cùng giao dịch và gắn mã sản xuất. Sau đó, đề nghị chi vẫn phải qua quy trình duyệt và thanh toán riêng trong phần tài chính. Xem bài về đề nghị chi để biết cách xử lý từng loại khoản chi và chứng từ thanh toán.
Làm mới và lưu nháp
Làm mới xóa công thức, số lượng đang soạn và chi phí đang chuẩn bị. POS đưa số lượng về 1 và chọn lại kho mặc định. Thao tác này đưa biểu mẫu về trạng thái tạo mới và không tải lại phiếu đã lưu.
Lưu nháp kiểm tra công thức, kho, số lượng và đầu ra. Nếu lưu thành công, POS chuyển sang chi tiết phiếu. Khi bật quản lý tồn kho, hệ thống chuẩn bị phiếu xuất nguyên liệu và phiếu nhập thành phẩm ở dạng nháp. Phiếu xuất chỉ gồm nguyên liệu có quản lý tồn. Lúc này, phiếu sản xuất vẫn chưa được xác nhận hoàn tất.
Giao diện chi tiết phiếu sản xuất
Mở chi tiết để đối chiếu thông tin và hoàn tất phiếu. Sau khi lưu, trang không có biểu mẫu để tự sửa công thức, kho hoặc số mẻ. Bạn có thể xem mã, trạng thái, nguồn, chi nhánh, đối tượng, mã tham chiếu nếu có, công thức, nơi sản xuất, hai kho, ngày và người tạo, ghi chú cùng tổng chi phí. Khi phiếu đã hoàn tất, POS hiển thị thêm ngày và người hoàn tất.
Kiểm tra đầu vào, đầu ra và chứng từ kho
Đối chiếu bảng thành phẩm với bảng nguyên liệu. Trong phần chứng từ liên quan, bạn sẽ thấy phiếu xuất nguyên liệu, phiếu nhập thành phẩm và trạng thái từng phiếu. Bấm Xem để mở chứng từ tương ứng. Hãy xử lý những phiếu này từ nghiệp vụ sản xuất. Nếu lập thêm phiếu tay cho cùng lượng hàng, số tồn có thể bị ghi trùng.
Chi phí khác và đề nghị chi liên quan
Thêm đề nghị chi mở biểu mẫu đã điền loại tham chiếu Sản xuất và mã phiếu. Khi lưu ở trang chi tiết, POS tạo hoặc cập nhật một đề nghị chi riêng, không sửa nội dung nháp trên biểu mẫu tạo phiếu. Từ bảng liên quan, bạn có thể xem mã đề nghị, loại chi, số tiền, trạng thái và người hoàn tất. Bấm Xem để mở hồ sơ.
Khi tính chi phí sản xuất trên trang chi tiết, POS chỉ cộng những khoản đề nghị đã hoàn tất/duyệt theo quy trình tài chính. Vì chưa tính các khoản Chờ duyệt vào chi phí đã xác nhận, tổng trên trang chi tiết có thể thấp hơn số dự trù khi lập phiếu.
Hãy xem riêng giá vốn nhập kho thành phẩm và Tổng chi phí trên trang. Khi hoàn tất cặp chứng từ kho, POS lấy giá vốn nguyên liệu xuất rồi phân bổ theo tổng lượng đầu ra đã quy về đơn vị cơ bản. Một khoản đề nghị chi xuất hiện trong Tổng chi phí không có nghĩa số tiền đó tự động được cộng vào giá từng thành phẩm. Để đối chiếu giá vốn ghi nhận trong kho, hãy mở phiếu nhập thành phẩm.
Giao diện xác nhận hoàn tất sản xuất
- Mở phiếu đang Chờ sản xuất.
- Kiểm tra công thức, số mẻ, kho và lượng từng dòng.
- Kiểm tra điều kiện tồn/serial và các chứng từ liên quan.
- Bấm Hoàn tất; đọc thông báo sẽ xuất nguyên liệu, nhập thành phẩm và xác nhận.
- Đợi kết quả, kiểm tra trạng thái Đã hoàn thành, thời điểm/người hoàn tất và trạng thái phiếu kho.
Máy chủ hoàn tất phiếu xuất nguyên liệu trước. Nếu chính sách thiếu hàng chặn phiếu xuất, bước hoàn tất sản xuất sẽ dừng và thành phẩm chưa được nhập. Khi xuất thành công, POS hoàn tất phiếu nhập liên quan rồi ghi ngày và người hoàn tất sản xuất trong cùng giao dịch.
Khi xuất nguyên liệu, POS áp dụng cấu hình xuất âm hoặc giữ phiếu chưa hoàn tất nếu thiếu hàng. Các điều kiện về serial và phương pháp Đích danh vẫn áp dụng riêng. Nếu nguyên liệu cần serial mà phiếu thiếu dữ liệu hợp lệ, hãy xử lý chứng từ theo thông báo trước khi thử lại. Đừng lập thêm phiếu cho cùng mẻ.
Bấm Hoàn tất sản xuất không tự thanh toán đề nghị chi. Nếu đã duyệt hoặc chi một khoản liên quan, bạn vẫn cần hoàn tất phiếu sản xuất theo các bước trên.
Xóa phiếu và xử lý phiếu nhập sai
Phiếu thủ công chưa hoàn tất có nút Xóa phiếu và cần xác nhận trước khi xóa. POS bỏ phiếu sản xuất cùng các chứng từ kho nháp liên quan. Đề nghị chi nháp gắn hoàn toàn với phiếu có thể bị xóa theo. Nếu đề nghị chỉ liên quan một phần, POS gỡ phần đó. Với khoản đã hoàn tất, POS giữ khoản chi và gỡ liên kết. Thao tác này không tự hoàn tiền đã chi.
Để xóa phiếu đã hoàn tất, bạn cần quyền sửa/xóa chứng từ kho đã hoàn thành. POS kiểm tra cả nhóm chứng từ liên quan và các nghiệp vụ đã sử dụng thành phẩm. Việc xóa có thể bị từ chối nếu đã có liên kết không được phép đảo. Bạn không thể tùy ý sửa số lượng trên phiếu đã hoàn tất để điều chỉnh tồn.
Nếu phiếu có mã tham chiếu từ nghiệp vụ khác, hãy mở nghiệp vụ nguồn để xử lý và giữ dữ liệu nhất quán. Màn hình này không cho xóa phiếu đó theo cách xóa phiếu thủ công.
Tình huống thường gặp
- Lưu nháp xong chưa thấy tồn thành phẩm tăng: kiểm tra đã Hoàn tất chưa và cấu hình Quản lý tồn kho có bật không.
- Không chọn được BOM: tạo phiếu này dùng công thức theo mẻ; hãy chuẩn bị đúng loại công thức.
- Số đầu ra quá lớn: kiểm tra ô Số lượng thành phẩm có đang nhập tổng số sản phẩm thay cho hệ số mẻ không.
- Đổi kho khiến giá vốn thay đổi: mỗi kho có lịch sử nhập/xuất và giá vốn riêng; hệ thống tải lại dự toán theo kho.
- Chi phí chi tiết khác dự trù: xem trạng thái duyệt của từng đề nghị chi và giá vốn thực tế của phiếu xuất.
- Không có nút sửa công thức trên phiếu: phiếu dùng công thức đã chọn lúc tạo; xử lý bản nháp sai và lập lại đúng quy trình thay vì thay lịch sử định mức.