Hướng dẫn kiểm kê và xử lý chênh lệch kho POS
Hướng dẫn lập phiếu kiểm kê POS, chọn kho và thời điểm, nhập số thực tế, xử lý serial và chênh lệch; kiểm tra điều chỉnh kho sau hoàn tất.
Khi kiểm kê, bạn ghi số hàng đếm được tại một kho để POS đối chiếu với tồn hệ thống và tạo chứng từ điều chỉnh nếu có chênh lệch. Phiếu chỉ kiểm những sản phẩm bạn đưa vào. Bấm Lưu để có thể mở lại và rà số đếm. POS chỉ xác nhận kết quả và xử lý tồn khi bạn hoàn tất phiếu.
Giao diện danh sách kiểm kê
Mở Kho hàng → Kiểm kê bằng tài khoản có quyền Kiểm kê. Để tìm phiếu, bạn có thể dùng các trường sau:
- Từ ngày/Đến ngày: lọc theo ngày tạo phiếu, tính cả ngày đầu và ngày cuối. Chỉ những mốc ngày bạn nhập mới giới hạn kết quả.
- Mã: một phần hoặc toàn bộ mã phiếu cần tra cứu.
- Kho: Tất cả hoặc một kho trong danh sách kho hoạt động.
- Tìm kiếm: bấm sau khi nhập hoặc chọn điều kiện. Danh sách kiểm kê chờ bạn bấm nút này, dù một số danh sách kho khác tự tìm ngay.
Bảng hiển thị mã, kho, ngày kiểm, người kiểm và kết quả. Cột Người kiểm ghi người tạo phiếu. Màn hình không có trường riêng để chọn tên người đếm. Cột Ngày kiểm ghi ngày tạo phiếu. Khi điều chỉnh kho, POS còn xét riêng thời điểm bạn xác nhận hoàn tất.
Ý nghĩa Khớp, Lệch, Đã điều chỉnh
- Khớp: số đếm trên phiếu bằng số hệ thống. Bạn vẫn cần xem phiếu đã hoàn tất chưa và đối chiếu từng serial nếu có.
- Lệch: số đếm khác số hệ thống và phiếu chưa xử lý phần điều chỉnh.
- Đã điều chỉnh: phiếu có chênh lệch đã xử lý.
POS hiện xác định nhãn Khớp chủ yếu theo số lượng. Với hàng quản lý Đích danh, hai danh sách serial có thể khác mã dù bằng số lượng. Vì vậy, hãy xem danh sách mã thực tế và kết quả khi hoàn tất phiếu.
Bấm Xem để mở chi tiết. Thêm phiếu kiểm kê mở biểu mẫu tạo phiếu. Với phiếu đã hoàn tất, nút xóa chỉ xuất hiện cho người có quyền Sửa/xóa chứng từ đã hoàn thành. Khi xóa, POS vẫn kiểm tra các chứng từ liên quan.
Giao diện Tạo phiếu kiểm kê
Chọn kho trước khi thêm hàng
Kho là nơi bạn đếm hàng thực tế. Chọn kho đang hoạt động và kiểm tra tên trước khi quét hoặc chọn hàng vì POS có thể chọn sẵn kho đầu danh sách. Mỗi phiếu chỉ dùng cho một kho.
Đổi kho trên biểu mẫu tạo phiếu không tự xóa các dòng đã thêm hoặc tải lại số tồn của chúng. Nếu chọn nhầm kho, hãy đóng biểu mẫu chưa lưu và tạo lại ở kho đúng, hoặc xóa các dòng và thêm lại để lấy đúng số tồn. Đừng hoàn tất phiếu với số tồn đã lấy từ kho cũ.
Khi bạn lưu, POS tự ghi thời điểm tạo, người tạo và sinh mã không trùng. Biểu mẫu không có ô để bạn tự chọn ngày kiểm hoặc mã phiếu.
Thêm sản phẩm bằng mã hoặc tìm kiếm
Biểu mẫu có ô Seri hoặc mã sản phẩm, nút Thêm và Tìm kiếm. Trên biểu mẫu tạo mới, POS hiện tìm theo đúng mã sản phẩm dù nhãn có chữ Seri. Nếu quét serial không thấy kết quả, hãy dùng mã hàng hoặc nút Tìm kiếm. Cách tra serial trong chi tiết phiếu khác với khi tạo mới.
- Nhập mã rồi bấm Thêm. Dòng sản phẩm mới có số Thực tế mặc định là 1. Mỗi lần thêm lại cùng mã, POS tăng số đó thêm 1.
- Bấm Tìm kiếm, rồi chọn sản phẩm. Dòng mới có số Thực tế mặc định là 0, nên bạn cần nhập số đã đếm. Nếu chọn lại sản phẩm có sẵn trong phiếu, POS sẽ báo đã có và không thêm dòng.
- Bấm nút xóa dòng để bỏ sản phẩm khỏi phạm vi kiểm lần này. POS không ghi số Thực tế bằng 0 và cũng không xóa sản phẩm khỏi danh mục.
Chỉ đưa vào phiếu những sản phẩm có quản lý tồn. Dịch vụ và sản phẩm đã tắt quản lý tồn không thể hoàn tất kiểm kê, kể cả khi bạn thấy chúng trong cửa sổ chọn.
Các trường trên từng dòng
- Mã/Tên: dùng để đối chiếu hàng thực tế. Bạn chỉ xem được hai giá trị này trên phiếu.
- Tồn kho: số tồn POS lấy lúc thêm hàng để bạn tham khảo khi soạn phiếu. Khi hoàn tất, POS xác định lại số tồn theo thời điểm chốt phiếu.
- Thực tế: tổng số hàng bạn đếm được tại kho, tính theo đơn vị chuẩn. Hãy nhập số không âm. Ô này ghi số tồn đếm được. Ví dụ POS ghi 10 mà bạn đếm được 8, hãy nhập 8. Giá trị -2 là phần chênh lệch nên không nhập vào ô này.
- Serial thực tế: nhập mỗi dòng một serial của hàng thực sự đang có. Với hàng dùng phương pháp Đích danh, phải nhập đầy đủ các mã, mỗi mã chỉ xuất hiện một lần. Tổng số serial phải bằng số Thực tế. Hãy nhập cả danh sách, kể cả những mã không thuộc phần thừa hoặc thiếu.
Phiếu kiểm kê không có danh sách để chọn đơn vị. Nếu đếm theo hộp hoặc thùng, hãy quy đổi sang đơn vị chuẩn trước khi nhập. Chẳng hạn, nếu đơn vị chuẩn là cái và bạn có 2 hộp × 10 cái cộng 3 cái lẻ, hãy nhập 23.
Nếu thêm hàng bằng Tìm kiếm rồi giữ số Thực tế mặc định 0, bạn đang khai rằng kho không còn hàng đó. Hãy rà lại tất cả các dòng có số 0 trước khi hoàn tất để tránh tạo phiếu xuất điều chỉnh ngoài ý định.
Lưu hoặc đóng
Bấm Lưu khi đã thêm ít nhất một sản phẩm. Nếu lưu thành công, bạn có thể mở lại phiếu từ danh sách. POS chưa điều chỉnh tồn ở bước này. Đóng trước khi lưu sẽ bỏ danh sách đang soạn. Biểu mẫu tạo phiếu không tự lưu toàn bộ dữ liệu bạn nhập.
Giao diện Chi tiết phiếu kiểm
Nhìn mã phiếu, kho, ngày kiểm và người tạo ở đầu biểu mẫu để xác nhận bạn đang mở đúng đợt kiểm. Nếu phiếu chưa hoàn tất, bạn có thể dùng các nút trên màn hình để thêm hàng, sửa số thực tế hoặc serial và xóa dòng.
Thêm hàng và quét trong chi tiết
Ô Seri hoặc mã sản phẩm trong chi tiết phiếu tìm serial trước, rồi mới tìm mã hàng. Nếu phiếu đã có sản phẩm, POS tăng số Thực tế thêm 1 và cập nhật ngay. Nếu chưa có, POS thêm dòng với số Thực tế là 0. Hãy kiểm tra rồi nhập số đã đếm. Trên màn hình chi tiết, lần quét đầu để thêm hàng chưa tính là 1 như khi tạo phiếu mới.
Khi bạn quét được serial, POS tìm sản phẩm và cập nhật số lượng theo các bước trên. Hệ thống chưa tự đưa serial vừa quét vào ô Serial thực tế. Với Đích danh, hãy nhập đủ các mã thực tế rồi lưu dòng. Quét cùng một mã hai lần có thể làm số lượng tăng hai lần. Hãy đối chiếu số đếm và kiểm tra danh sách serial để tránh trùng.
Chi tiết phiếu liệt kê các loại hàng có quản lý kho. Với mô hình bán lẻ, bạn không thể chọn Thành phẩm hoặc Bán thành phẩm. Dịch vụ không được phép hoàn tất kiểm kê.
Sửa và lưu từng dòng
Nhập Thực tế và Serial thực tế, bấm Lưu ngay trên dòng. Chờ thông báo thành công rồi đối chiếu lại. POS chỉ dùng số và serial đã lưu khi bạn bấm Hoàn tất, vì vậy hãy lưu từng dòng vừa sửa trước khi chốt phiếu.
Khi xóa dòng trong chi tiết phiếu, POS hiện hộp xác nhận rồi ghi thay đổi ngay khi bạn đồng ý. Việc đóng cửa sổ không hoàn tác các thao tác lưu, thêm hoặc xóa dòng đã ghi nhận. Nếu cần đối chiếu, hãy đóng rồi mở lại phiếu trước khi hoàn tất.
Sau khi hoàn tất, POS khóa số Thực tế và từ chối thêm, sửa hoặc xóa sản phẩm. Với phiếu có nhãn Khớp, nút thêm có thể vẫn hiện. Nút còn hiện không có nghĩa phiếu đã chốt còn sửa được.
Hoàn tất và điều chỉnh chênh lệch
- Đối chiếu đúng kho, đủ sản phẩm trong phạm vi kiểm, đơn vị chuẩn và số thực tế.
- Lưu mọi dòng đã thay đổi, mở lại nếu cần kiểm tra dữ liệu đã ghi.
- Với Đích danh, đối chiếu đủ serial thực tế, mỗi dòng một mã, không lặp.
- Bấm Hoàn tất. Nếu phiếu đang lệch, POS sẽ hỏi bạn có muốn Điều chỉnh và hoàn tất hay không. Chọn Hủy nếu cần quay lại rà số, hoặc xác nhận khi đã kiểm xong.
- Chờ thành công và kiểm tra phiếu kho điều chỉnh/lịch sử tồn liên quan.
Mốc tồn hệ thống được dùng
Khi chốt phiếu, POS dùng các biến động theo ngày nghiệp vụ để xác định số tồn ngay trước thời điểm xác nhận hoàn tất. Sau đó, hệ thống đối chiếu với số Thực tế đã lưu. Số tồn ở mốc này có thể khác số bạn thấy lúc mở phiếu. Nếu phát sinh nhập hoặc xuất trong lúc đếm, hãy cập nhật số đếm cho phù hợp trước khi chốt để tránh điều chỉnh nhầm.
Ví dụ, khi tạo phiếu, POS ghi tồn 10 và bạn đếm được 9. Nếu bán 2 trước lúc hoàn tất thì số thực tế còn 7. Giữ số Thực tế là 9 sẽ khiến POS so với tồn mới là 8 và có thể ghi thừa 1. Hãy phối hợp thời điểm kiểm với việc ghi nhận giao dịch phát sinh, rồi nhập số đếm cuối cùng đúng mốc chốt.
Hàng không quản lý Đích danh
- Nếu số Thực tế lớn hơn số hệ thống, POS tự tạo và hoàn tất phiếu nhập kiểm kê để tăng tồn theo phần thừa.
- Nếu số Thực tế nhỏ hơn số hệ thống, POS tự tạo và hoàn tất phiếu xuất kiểm kê để giảm tồn theo phần thiếu.
- Nếu hai số bằng nhau, POS xác nhận hoàn tất và không tạo lượng điều chỉnh cho dòng đó.
Khi nhập phần thừa, POS tính giá vốn dựa trên giá trị và số lượng hàng trong kho ngay trước điều chỉnh. Nếu số lượng làm căn cứ bằng 0, đơn giá điều chỉnh có thể bằng 0. Biểu mẫu kiểm kê không có ô nhập giá mua mới. Nếu còn chứng từ mua thực tế chưa ghi nhận, hãy lập phiếu nhập mua phù hợp.
Hàng quản lý Đích danh
POS đối chiếu danh sách serial đã đếm với các mã còn hợp lệ trong kho. Mã đếm được mà POS chưa ghi nhận sẽ tạo nhập điều chỉnh. Mã POS đang ghi nhận mà không có trong danh sách thực tế sẽ tạo xuất điều chỉnh. Vì vậy, phiếu có thể phát sinh cả nhập và xuất dù tổng số lượng bằng nhau.
Chẳng hạn, POS ghi A và B, còn bạn đếm được A và C. Cả hai bên đều có 2 mã, song phiếu vẫn cần ghi thiếu B và thừa C. Dù danh sách báo Khớp về số lượng, hãy đối chiếu từng serial để biết cần điều chỉnh hay không.
Khi chốt phiếu, POS ghi người và thời điểm hoàn tất rồi khóa số thực tế. Nếu một phiếu nhập hoặc xuất trước mốc kiểm được sửa hợp lệ, POS có thể tính lại tồn hệ thống và các phiếu điều chỉnh để giữ số thực tế đã xác nhận. Do đó, chênh lệch và giá vốn có thể đổi dù số đếm giữ nguyên. Chỉ nhìn thay đổi này chưa đủ để kết luận nhân viên đã sửa số kiểm.
Xóa phiếu kiểm kê
Với phiếu chưa hoàn tất, bạn có thể bấm nút xóa trên màn hình rồi xác nhận. Nếu chưa có điều chỉnh, thao tác này không đổi tồn kho. Phiếu đã hoàn tất cần quyền Sửa/xóa chứng từ đã hoàn thành và đáp ứng ràng buộc liên quan.
Xác nhận xóa phiếu đã chốt sẽ xử lý cả các phiếu kho điều chỉnh liên quan, rồi tính lại tồn và giá vốn. Nếu hàng hoặc lô đã điều chỉnh được dùng trong nghiệp vụ khác, POS có thể chặn xóa và chỉ ra chứng từ cần xử lý trước. Đừng xóa riêng phiếu nhập hoặc xuất kiểm kê để bỏ qua trạng thái phiếu kiểm.
Tình huống thường gặp
Không hoàn tất được vì serial
Trước hết, xem sản phẩm dùng Đích danh theo cấu hình toàn doanh nghiệp hay theo nhóm. Kiểm tra số Thực tế có phải số nguyên và có bằng số serial không. Sau đó rà các dòng trống hoặc mã lặp và kiểm tra bạn đã bấm Lưu dòng chưa. Quét mã ở ô tìm vẫn không thay cho việc điền danh sách Serial thực tế.
Phiếu ghi Khớp nhưng vẫn phải bấm Hoàn tất
Nhãn Khớp cho biết số lượng bằng nhau. Để xác nhận đợt kiểm, bạn vẫn phải bấm Hoàn tất. Trước đó, dữ liệu vẫn đang ở bước chuẩn bị. Nếu có serial, hãy đối chiếu từng mã trước khi chốt.
Số lượng vừa nhập không được áp dụng
Trong chi tiết phiếu, bấm Lưu dòng trước khi chọn Hoàn tất. Để biết POS đã lưu số nào, hãy đóng rồi mở lại phiếu và kiểm tra giá trị được nạp.
Không tìm thấy serial khi tạo phiếu
Biểu mẫu tạo phiếu hiện tra theo mã sản phẩm. Dùng Tìm kiếm để thêm đúng sản phẩm, rồi nhập số Thực tế và toàn bộ Serial thực tế. Đừng tạo sản phẩm mới mang tên serial để xử lý việc tìm không thấy.