Hướng dẫn quản lý loại thu và loại chi trên POS
Hướng dẫn quản lý loại thu và loại chi POS, nhóm kế toán, mã, tên và trạng thái; hiểu loại hệ thống và tác động phân loại chi phí báo cáo.
Danh mục loại thu/chi dùng để làm gì?
Mở Tài chính → Loại thu / Loại chi để phân loại các khoản thu ngoài bán hàng và đề nghị chi. Chẳng hạn, doanh nghiệp có thể thêm loại Tiền điện dưới nhóm Dịch vụ mua ngoài. Người lập đề nghị sẽ có mục phù hợp để chọn, còn người kiểm tra dễ biết khoản chi dùng vào việc gì.
Khi thêm một loại thu hoặc chi, bạn chỉ bổ sung lựa chọn cho chứng từ. POS chưa ghi nhận tiền, tạo phiếu hay hạch toán khoản thực tế ở bước này. Để mở chức năng, tài khoản cần quyền Tài chính → Thu Chi.
Giao diện danh sách loại thu/chi
Danh sách tách các dòng Thu và Chi. POS in đậm nhóm cha cố định. Các loại do doanh nghiệp tạo nằm thụt vào bên dưới, có dấu mũi tên. Mỗi dòng có Phân loại, Mã, Tên, Nhóm cha, Trạng thái, Nguồn và nút thao tác.
- Phân loại Thu/Chi: xác định loại dùng cho khoản tiền vào hay tiền ra. Một loại thu không được chọn làm loại chi trên đề nghị chi.
- Mã: dùng để nhận diện loại. POS tự sinh mã bắt đầu bằng USR cho loại doanh nghiệp tạo. Bạn không thể nhập hoặc sửa mã trên biểu mẫu.
- Tên: nội dung người dùng nhìn thấy khi chọn trên chứng từ. Nên đặt tên theo mục đích thu/chi, không đặt theo số tiền hoặc một lần giao dịch cụ thể.
- Nhóm cha: cho biết loại chi tiết thuộc nhóm hệ thống nào. Các nghiệp vụ dùng danh mục dựa vào nhóm này để phân loại và tổng hợp.
- Trạng thái Đang dùng/Ngừng dùng: quyết định loại tự tạo có được đưa vào danh sách lựa chọn hoạt động cho chứng từ mới hay không. Đây là trạng thái danh mục nội bộ POS, không phải bật/tắt nội dung trên website bán hàng.
- Nguồn Cố định/Tự định nghĩa: Cố định là nhóm do hệ thống cung cấp; Tự định nghĩa là loại riêng của doanh nghiệp, có thể sửa và được xóa khi chưa phát sinh sử dụng.
Tìm kiếm và lọc
Gõ mã hoặc tên vào ô Từ khóa. Bạn có thể thu hẹp danh sách bằng Loại: Tất cả, Thu, Chi và Trạng thái: Tất cả, Đang dùng, Ngừng dùng. Bộ lọc áp dụng cho dữ liệu đã tải. Muốn lấy dữ liệu mới từ máy chủ, bấm Tìm kiếm.
Khi lọc Ngừng dùng, POS vẫn giữ nhóm cha làm đề mục. Vì vậy, bạn có thể thấy nhóm cha có nhãn Đang dùng dù các loại con vẫn được lọc theo trạng thái đã chọn. Khi từ khóa khớp một loại con, nhóm cha cũng hiện để bạn biết loại đó thuộc đâu. Nếu chỉ tìm tên nhóm, các loại con không khớp từ khóa không mặc nhiên xuất hiện theo nhóm.
Nếu người khác vừa thêm một loại mà bạn chưa thấy, bấm Tìm kiếm để tải lại danh sách. Màn hình này không hỗ trợ nhập Excel, xuất file hoặc kéo thả để đổi thứ tự.
Giao diện thêm Loại thu
Bấm Loại thu để mở cửa sổ Thêm loại thu. Bạn sẽ thấy ba mục sau.
- Nhóm cha: đây là mục bắt buộc. Chọn Thu ngoài bán hàng để thêm loại thu tùy chỉnh. Bạn không thể thêm loại con dưới các loại tự sinh như Thu tiền bán hàng, Thu tiền công nợ khách hàng hoặc Góp vốn.
- Tên loại: tên là trường bắt buộc, tối đa 250 ký tự. POS bỏ khoảng trắng ở đầu và cuối, rồi kiểm tra trùng trong cùng nhóm và cùng phân loại của doanh nghiệp. Chỉ đổi cách viết hoa hay viết thường vẫn bị tính là trùng.
- Đang sử dụng: mặc định bật để loại xuất hiện trong danh sách chọn đang hoạt động. Nếu chưa muốn dùng cho chứng từ mới, bạn có thể tắt rồi lưu loại lại.
Bấm Lưu, chờ thông báo thành công rồi kiểm tra loại mới có nằm dưới đúng nhóm không. Bấm Đóng nếu muốn bỏ phần chưa lưu. Cửa sổ này không có ô đổi từ Thu sang Chi. Nếu đã chọn nhầm, hãy đóng cửa sổ và bấm đúng nút trên danh sách.
Giao diện thêm Loại chi và ý nghĩa từng nhóm cha
Bấm Loại chi. Bạn điền và lưu theo cách tương tự khi thêm Loại thu. Riêng Nhóm cha có bảy lựa chọn dưới đây.
- Lương nhân viên (thực nhận): dùng cho tiền lương thực chi cho nhân viên. Doanh nghiệp có thể thêm loại con để phân biệt hình thức trả hoặc khoản lương theo cách quản lý của mình. Việc phân loại không tạo bảng lương.
- Các khoản trích theo lương: dùng cho các khoản đóng hoặc trích liên quan đến lương. Người lập chứng từ vẫn cần xác định số tiền phải ghi.
- Dịch vụ mua ngoài: dùng cho chi phí dịch vụ mua để phục vụ hoạt động, chẳng hạn loại Tiền điện trong ví dụ trên. Việc chọn nhóm không tự tạo hợp đồng hoặc hóa đơn nhà cung cấp.
- Chi phí tài chính: dùng cho khoản chi mà doanh nghiệp đã xác định là chi phí tài chính. POS không tính lãi dựa trên tên loại.
- Mua vật liệu/dụng cụ sử dụng ngay không nhập kho: dùng cho khoản mua để dùng ngay, ngoài quy trình nhập hàng vào kho. Ghi chi vào nhóm này không làm tăng tồn và không tạo phiếu nhập vật tư.
- Chi phí bằng tiền khác: dùng cho khoản chi tiền cần theo dõi riêng khi không có nhóm chuyên biệt phù hợp hơn.
- Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước: dùng cho khoản nộp đã xác định. Chọn nhóm này chỉ phân loại khoản chi. POS không tự tính thuế phải nộp hoặc gửi tờ khai từ thao tác đó.
Doanh nghiệp tự đặt tên và quản lý các loại con, nên danh sách này có thể khác nhau giữa các cửa hàng. Hãy chọn đúng nhóm ngay từ đầu. Khi loại đã phát sinh chứng từ, bạn không thể đổi nhóm cha nữa.
Giao diện sửa loại tự định nghĩa
Tìm loại con cần chỉnh rồi bấm biểu tượng Sửa. Tại đây, bạn có thể đổi tên hoặc bật, tắt Đang sử dụng. Các nhóm cố định không có nút sửa.
Khi nào đổi được Nhóm cha?
Bạn chỉ đổi được nhóm cha khi loại đó chưa được dùng trên khoản mục chứng từ thu/chi. Nếu đã dùng, ô chọn nhóm sẽ bị khóa và POS báo “Loại đã phát sinh chứng từ nên không thể đổi nhóm cha”. Ngay cả một khoản mục trên bản nháp cũng có thể khóa ô này. POS không chỉ xét các chứng từ đã hoàn tất.
Giữ nhóm cha giúp các chứng từ đã phát sinh giữ đúng cách phân loại ban đầu. Nếu một nghiệp vụ mới cần nhóm khác, hãy tạo loại dưới nhóm phù hợp. Khi phù hợp, bạn có thể ngừng dùng loại cũ cho chứng từ mới và giữ nguyên cách phân loại của các chứng từ đã lập.
Đổi tên có sửa mọi chứng từ cũ không?
Sau khi đổi tên, tên mới xuất hiện trong danh sách chọn và màn hình tra cứu danh mục. Một số khoản mục hoặc phiếu có thể đã lưu tên và mã tại thời điểm lập. Vì vậy, đổi tên danh mục không bảo đảm tên trên mọi chứng từ cũ sẽ đổi theo. Nếu cần điều chỉnh chứng từ nào, hãy mở chính chứng từ đó để kiểm tra.
Ngừng dùng và bật lại
Muốn bỏ loại khỏi danh sách chọn cho chứng từ mới, bỏ chọn Đang sử dụng rồi bấm Lưu. Các khoản đã phát sinh vẫn còn, và POS không tự đảo tiền của chứng từ cũ.
Khi mở lại chứng từ nháp, bạn có thể vẫn thấy loại đã ngừng dùng được chọn từ trước. Để hoàn tất chứng từ, loại đã chọn phải còn hoạt động. Nếu bước Hoàn tất bị chặn, hãy chọn loại phù hợp đang hoạt động. Khi có căn cứ dùng lại loại cũ, người có trách nhiệm có thể bật lại.
Muốn bật lại một loại, lọc Ngừng dùng hoặc Tất cả, mở Sửa, chọn Đang sử dụng rồi bấm Lưu. Nếu biểu mẫu khác vẫn mở từ trước, bạn có thể cần đóng rồi mở lại để tải danh sách chọn mới.
Xóa loại chưa sử dụng
Bạn chỉ thấy nút Xóa ở những loại tự định nghĩa mà máy chủ xác định là chưa dùng. Sau khi bấm Xóa, hãy đọc tên loại trong hộp xác nhận và chỉ tiếp tục nếu không còn cần loại đó.
Khi bạn xác nhận xóa, máy chủ kiểm tra lại. Nếu người khác vừa dùng loại này trên chứng từ sau khi bạn tải danh sách, POS có thể từ chối dù nút Xóa vẫn còn hiện. Hãy tải lại danh sách. Với loại đã phát sinh, dùng trạng thái Ngừng dùng.
POS không cho xóa nhóm hệ thống hoặc loại đã có khoản mục tham chiếu. Đánh dấu xóa một chứng từ có thể vẫn để lại dữ liệu tham chiếu trong lịch sử, nên loại liên quan vẫn có thể bị chặn xóa. Màn hình này không có thùng rác hoặc chức năng khôi phục loại đã xóa.
Phân biệt nhóm tùy chỉnh với loại hệ thống tự sinh
POS có các loại gắn trực tiếp với nghiệp vụ như Thu tiền bán hàng, Thu tiền công nợ khách hàng, Khách hàng tạm ứng, Hoàn tiền do khách trả hàng, Thanh toán tiền vốn mua hàng, Chi phí mua hàng khác, Thanh toán công nợ nhà cung cấp, Tạm ứng mua hàng từ nhà cung cấp, Góp vốn và Rút vốn.
Các loại này phân loại phiếu do từng quy trình tạo ra. Trên màn hình Loại thu / Loại chi, bạn chỉ có thể sửa hoặc chọn những mục mà hệ thống cho phép. Nếu nghiệp vụ gốc đã ghi nhận khoản tiền, đừng tạo loại con cùng tên rồi ghi lại khoản đó. Tên trùng không liên kết phiếu với đơn hàng hoặc công nợ, và tiền có thể bị ghi hai lần.
Chẳng hạn, thêm Tiền điện dưới Dịch vụ mua ngoài giúp người lập phiếu có loại để chọn. Để ghi nhận khoản chi, hãy lập đề nghị chi với loại này, lưu rồi hoàn tất theo số tiền thực trả. Với khoản thu nợ khách hàng, hãy ghi nhận trong màn hình công nợ để số tiền được phân bổ vào đúng khoản nợ.