Hướng dẫn cấu hình loại hình đăng ký kinh doanh, thuế và chế độ kế toán
Giải thích lựa chọn Doanh nghiệp/Hộ kinh doanh, phương pháp GTGT và chế độ kế toán trong POS, cùng các giá trị tự đổi khi lưu cấu hình.
Mục đích và phạm vi
Loại hình đăng ký, phương pháp thuế và chế độ kế toán quyết định cách POS xử lý các trường thuế, giá bán, ngành hàng và sổ kế toán. Thiết lập này áp dụng chung cho toàn doanh nghiệp, kể cả khi doanh nghiệp có nhiều chi nhánh. Để mở phần cấu hình, hãy dùng tài khoản chính có quyền cấu hình và vào Cài đặt → Cấu hình hệ thống → Cấu hình chung cho doanh nghiệp.
Phần dưới đây giải thích POS xử lý từng lựa chọn ra sao. Khi thiết lập, hãy chọn theo phương pháp đơn vị đang áp dụng trên thực tế. Một tùy chọn xuất hiện trong POS chưa đủ để xác định nghĩa vụ thuế của đơn vị.
Giao diện chọn loại hình đăng ký kinh doanh
Trường Loại hình đăng ký kinh doanh có hai lựa chọn:
Ảnh dưới đây minh họa tab Doanh nghiệp trong màn hình Cấu hình chung. Trước khi đổi các thiết lập về kinh doanh, thuế hoặc kế toán, hãy xem mình đang ở tab Doanh nghiệp hay tab Chi nhánh. Các thiết lập ở tab Doanh nghiệp áp dụng cho toàn đơn vị.

Cấu hình chung doanh nghiệp trên Dybi POS. Tên và số liệu trong ảnh là dữ liệu minh họa.
- Doanh nghiệp: bạn có thể chọn phương pháp GTGT và cách tính giá xuất kho trong danh sách POS hỗ trợ. Phần chế độ kế toán cho phép chọn TT58, TT133 hoặc TT99.
- Hộ kinh doanh: POS cố định phương pháp GTGT ở Trực tiếp và cách tính giá xuất kho ở Bình quân. Bạn có thể chọn chế độ kế toán TT152 hoặc TT58.
Đừng nhầm trường này với Loại hình kinh doanh của chi nhánh. Retail/F&B nói về cách bán hàng; Doanh nghiệp/Hộ kinh doanh nói về loại hình đăng ký và các ràng buộc cấu hình tương ứng.
Thao tác đổi và các giá trị tự điều chỉnh
- Ghi lại phương pháp thuế, cách tính giá xuất kho và chế độ kế toán đang dùng.
- Chọn loại hình đăng ký đúng.
- Đợi thông báo lưu và màn hình tải lại.
- Trước khi tiếp tục giao dịch, kiểm tra lại giá trị hiện tại của cả ba trường.
Khi bạn chuyển sang Hộ kinh doanh, POS ghi lại phương pháp GTGT thành Trực tiếp và cách tính giá xuất kho thành Bình quân. Các ô tương ứng cũng bị khóa trên màn hình. Với chế độ kế toán, nếu giá trị cũ nằm ngoài TT152/TT58 thì POS chuyển về TT152. Nếu đang dùng TT152 hoặc TT58, POS giữ giá trị đó.
Khi chuyển sang Doanh nghiệp, nếu chế độ kế toán cũ nằm ngoài TT58/TT133/TT99, POS sẽ đưa giá trị về TT58. Các phương pháp thuế và tính giá xuất kho từng dùng trước khi chuyển sang Hộ kinh doanh sẽ không tự khôi phục. Hãy kiểm tra hai trường này và chọn lại nếu cần.
Giao diện chọn phương pháp tính thuế GTGT
Khấu trừ
Ở các chức năng liên quan, POS tách giá trước thuế, thuế GTGT và giá sau thuế. Khi khai báo sản phẩm, bạn có thể cần điền giá trước và sau thuế ở các ô tương ứng, rồi chọn VAT. Danh sách VAT gồm Không kê khai, Không chịu thuế, 0%, 5%, 8%, 10%. Hai mục đầu có ý nghĩa riêng, khác với thuế suất 0%.
Với nhóm sản phẩm, POS xử lý phần chọn ngành hàng dùng tỷ lệ doanh thu theo cách khác với phương pháp Trực tiếp. Khi lập hóa đơn điện tử, POS dùng luồng tạo hóa đơn GTGT. Trước khi phát hành, hãy xem lại VAT của từng sản phẩm và nội dung trên hóa đơn.
Trực tiếp
POS hiển thị giá bán theo phương pháp trực tiếp. Người bán không phải tách giá trước và sau VAT như ở phương pháp khấu trừ. Ở nhóm sản phẩm, POS có thể yêu cầu chọn ngành hàng để xác định tỷ lệ liên quan đến doanh thu. Khi lập hóa đơn điện tử, POS dùng luồng hóa đơn bán hàng.
Khi chọn Trực tiếp, chứng từ mua vào vẫn có thông tin thuế để POS ghi nhận giá trị mua hàng trong luồng nhập kho. Vì vậy, hãy khai báo đúng hóa đơn nguồn.
Khi nào không sửa được?
Với Hộ kinh doanh, POS khóa lựa chọn ở Trực tiếp. Máy chủ cũng áp dụng ràng buộc này khi lưu nên việc chuyển chi nhánh sẽ không mở khóa. Nếu đã khai báo sai loại hình đăng ký, hãy sửa đúng loại hình trước, rồi kiểm tra lại những thiết lập phụ thuộc.
Giao diện chọn chế độ kế toán
Danh sách hiển thị theo loại hình đăng ký:
- TT152 – Áp dụng cho hộ kinh doanh: có trong danh sách Hộ kinh doanh. Khi chuyển sang loại hình này mà chế độ cũ không phù hợp, POS tự chọn chế độ này.
- TT58 – Áp dụng cho doanh nghiệp siêu nhỏ: có trong danh sách của cả hai loại hình. Khi chuyển sang Doanh nghiệp mà chế độ cũ nằm ngoài danh sách được phép, POS tự chọn chế độ này.
- TT133 – Áp dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ: chỉ có trong danh sách Doanh nghiệp.
- TT99 – Áp dụng cho tất cả doanh nghiệp: chỉ có trong danh sách Doanh nghiệp.
Các tên trên là nhãn trong danh sách của POS. Phiên bản đang dùng có thể chưa triển khai hết mẫu biểu của chế độ bạn chọn. Sau khi chọn chế độ, vào Kế toán → Sổ kế toán để xem những mẫu hiện có.
POS lưu ngay khi bạn chọn một giá trị. Nếu máy chủ báo chế độ không phù hợp với loại hình đăng ký kinh doanh, hãy kiểm tra loại hình đang có hiệu lực rồi tải lại trang. Danh sách còn mở từ trước khi đổi loại hình có thể vẫn hiển thị các lựa chọn cũ.
Kỳ kế toán và số chữ số thập phân
Kỳ kế toán cho POS biết dùng Tháng, Quý hay Năm ở những chức năng cần chia kỳ. Mục này có thể do cấp quản trị thiết lập và không xuất hiện khi đăng nhập bằng tài khoản cửa hàng. Nếu tính giá vốn bình quân Theo từng kỳ, kỳ kế toán ảnh hưởng trực tiếp đến những lần nhập, xuất được tính chung.
Số chữ số thập phân quy định độ chính xác ở những phép tính dùng thiết lập này. Giá trị hệ thống khởi tạo là 2, nhưng doanh nghiệp có thể đã lưu một giá trị khác. Sau khi nhập số, bấm Lưu cạnh ô. Trong nhóm hóa đơn, trường Làm tròn thành tiền có thiết lập riêng và được dùng khi lập hóa đơn.
Kiểm tra kết quả và lỗi thường gặp
- Nếu không thấy cả nhóm Doanh nghiệp, hãy kiểm tra xem bạn đã đăng nhập bằng tài khoản chính có quyền cấu hình chưa.
- Nếu không thấy TT133/TT99, hãy kiểm tra loại hình đăng ký. Danh sách dành cho Hộ kinh doanh chỉ có TT152/TT58.
- Sau khi đổi loại hình, POS có thể tự điều chỉnh phương pháp thuế hoặc cách tính giá xuất kho theo các quy tắc ở trên. Hãy xem lại các giá trị trước khi giao dịch.
- Nếu không thấy trường giá vốn, hãy kiểm tra thêm công tắc quản lý tồn kho. Đây là điều kiện riêng, độc lập với loại hình đăng ký.
- Nếu mở lại mà ô số vẫn hiện giá trị cũ, hãy nhập lại giá trị cần lưu, bấm Lưu ngay cạnh ô đó và chờ thông báo thành công.